Rùa và cá

Có câu chuyện ngụ ngôn về rùa và cá như sau:ruavacaThuở xưa có một con cá. Cá chỉ biết trong nước và không biết gì ngoại trừ nước. Một hôm, cá mãi mê bơi lội trong ao đầm quen thuộc như mọi hôm thì gặp lại chị Rùa. Hỏi ra thì rày lâu rùa đi dạo trên đất liền.

Cá hỏi: "Chào chị rùa, chị đi đâu mà mấy hôm rày tôi không gặp?"
– Này chị cá, chào chị. Hôm rày tôi đi một vòng lên trên đất khô. Rùa trả lời.
– Đất khô à! Cá lấy làm ngạc nhiên. Chị nói đất khô, vậy đất khô là gì? Đất làm sao khô được? Tôi chưa bao giờ thấy cái gì mà khô. Đất khô chắc là không có gì hết.

Bản tánh ôn hòa, Rùa nhỏ nhẹ đáp:
– Được, tốt lắm, nếu chị muốn nghĩ như vậy cũng tốt. Không ai ngăn cản chị đâu. Tuy nhiên, chỗ mà tôi đi mấy hôm rày đất khô thật.
– Này chị rùa, đâu chị nói rõ lại coi. Đất khô mà chị nói ra làm sao, giống như cái gì? Nó có ẩm ướt không?
– Không, đất khô không ẩm ướt.
– Đất khô có mát mẻ và êm dịu, dễ chịu không?
– Không, đất khô không mát mẻ và êm dịu, dễ chịu.
– Đất khô trong suốt và ánh sáng rọi xuyên qua được không?
– Không, đất khô không trong suốt và ánh sáng không rọi xuyên qua được.
– Đất khô có mềm mại và dịu dàng để mình bơi lội trong ấy không?
– Không, đất khô không mềm mại, dịu dàng và mình không thể bơi lội trong lòng đất.
– Đất có di chuyển và trôi chảy thành dòng không?
– Không, đất không di chuyển và trôi chảy thành dòng.
– Đất có nổi sóng và tan ra thành bọt kông? Cá rất bực mình với loạt câu trả lời "không, không, …" của rùa.
– Không, đất không nổi sóng. Rùa thành thật trả lời.

Cá bỗng nhiên lộ vẻ hân hoan của người đắc thắng và vang lên:
– Thấy chưa, thật quả như tôi đã nói chớ gì nữa! Tôi đã bảo rằng đất khô của chị là hư vô, không có gì hết. Tôi hỏi và chị đã xác nhận rằng đất khô và không ẩm ướt, không mát mẻ, không êm dịu và không trong suốt và ánh sáng không rọi xuyên qua được, không mềm mại và dễ chịu để mình có hể bơi lội trong ấy, đất cũng không di chuyển và trôi thành dòng, cũng không nổi sóng và cũng không tan rã thành bọt. Không phải gì hết thì có phải là hư vô không?

Rùa đáp:
– Được, tốt lắm. Này chị cá, nếu chị quả quyết rằng đất là hư vô, không có gì hết, thì chị cứ tiếp tục nghĩ như thế. Thật ra, người nào đã biết nước và đất liền rồi sẽ nói rằng chị chỉ là con cá dại dột, vì chị quả quyết rằng cái gì mà chị không biết là không có gì hết, hư vô. Nói là hư vô bởi vì chị không bao giờ biết.
Đến đây, rùa bỏ cá ở lại một mình với ao đầm nhỏ bé, quay đầu lội đi và suy tưởng đến một cuộc viễn du khác trên đất khô, nơi mà cá tưởng tượng là hư vô…

Một ở trên đất liền, một chỉ quanh quẫn dưới nước, hai bên đối thoại với nhau như hai người khác quốc tịch đang tìm cách ra dấu, hoa tay múa chân chỉ trỏ đủ đường để diễn tả ý nghĩ của mình. Người cùng ngôn ngữ ngược lại hiểu ngay nhau nhưng cũng không thể hoàn toàn rõ biết cảm xúc bên trong lời nói và cử chỉ biểu lộ ra bên ngoài thoáng qua có vẻ như quen thuộc theo các quan niệm thông thường.

Nhìn người họa sĩ vẽ tranh tô màu mọi người xung quanh đều tỏ vẻ thán phục. Nghe một giọng hát thiên thần làm tan chảy mọi ham muốn và sân hận đời thường. Những con người với năng khiếu trời cho đang phô diễn hết khả năng của mình để mọi người thưởng thức. Nhưng có thấy rõ ràng từng nét cọ đấy, có nghe tròn vành rõ tiếng đấy nhưng thật cũng không biết họ làm thế nào mà được vậy. Thử cầm bút vẽ nghệch ngoạt vài đường, cất giọng hát vài câu nghêu ngao may lắm thì người khác nhìn vào còn nhận ra con gì trên giấy còn không chắc cũng co giò mà chạy để khỏi bị mắng. Quả là khó không thể bàn.

Một chiếc áo thun không ưng ý có thể đem đổi lấy một chiếc quần dài tạo thành một bộ quần áo màu sắc hài hòa. Hai bên sau đó đều được thỏa mãn sở thích của mình. Áo và quần có thể bổ sung cho nhau làm tôn lên vẻ ngoài và ít nhiều cũng nói lên tính cách của một người. Nhưng một người uống nước nóng và một người uống nước lạnh không thể khơi khơi mà nói nói nước nóng uống ấm họng thiệt hay nước lạnh đã khát quá mà người còn lại chỉ bằng việc nghe cũng có thể cảm thấy hài hòa và cân bằng nóng lạnh cho nhau. Hai ly nước, hai trạng thái khác nhau không thể cảm nhau chỉ bằng tưởng tượng, chỉ khi uống vào mới rõ biết.

Đất theo cảm nhận của rùa và cá cũng tương tự. Rùa chỉ biết riêng mình, cá thì hỏi mãi cũng chỉ nhận được câu trả lời không không và không. Không miết thành ra bị lậm nên cá chắc cú rằng mọi cảm giác đều là hư vô, không cần phải tìm hiểu nữa. Nhưng kỳ thật nếu cá ở trong nước vậy hoài thì mãi mãi cũng không thể cảm nhận được đất cứng mềm ra sao. Cá cần một phen lấy hết sức bình sinh mà nhảy lên mép bờ thì mới hiểu được đất khác nước như thế nào. Một cú nhảy để đời vụt thoát khỏi cơn mê thì tỉnh thức tự nhiên đến, đâu còn băn khoăn tìm thức nữa.

Tham khảo: Ngụ ngôn rùa và cá – Truyện cổ Phật Giáo.
Ảnh: mạng Internet.

Advertisements

10 phản hồi

  1. ai cũng có việc của mình. 🙂 và hãy làm việc đó một cách tốt nhất. 🙂

  2. em sẽ 1 lần tham gia xã hội đen cho biết. phải thử chứ ko thể tin lời của xã hỗi trắng mãi được :))

  3. biết đâu chúng ta đang ở xã hội đen?

  4. “Một cú nhảy để đời vụt thoát khỏi cơn mê thì tỉnh thức tự nhiên đến, đâu còn băn khoăn tìm thức nữa.”

    Cú nhảy khiến cá chép háo rồng hay mãi mãi biến tan?

    Câu chuyện ngụ ngôn giáo dục cách nhìn nhận cuộc sống không nên chủ quan, coi thường thực tế

    • Cá chép có luyện thiền nên chắc không còn “háo rồng” nữa chỉ muốn đạt ngộ 😀

  5. “Một cú nhảy để đời vụt thoát khỏi cơn mê thì tỉnh thức tự nhiên đến, đâu còn băn khoăn tìm thức nữa.”

    Cú nhảy khiến cá chép hóa rồng hay mãi mãi biến tan?

    Câu chuyện ngụ ngôn giáo dục cách nhìn nhận cuộc sống không nên chủ quan, coi thường thực tế

  6. Tan biến đấy chị Nụ Cười, hóa rồng sau một thời gian rồng cũng già mà mất.
    Chúng ta cũng không nên chủ quan coi thường khả năng có người ngoài hành tinh đang lởn vởn đâu đây. 😀

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: